Vraag iemand waar een zandzak van gemaakt is en het antwoord is meestal jute. Dat klopt al decennia niet meer. De zandzak die vandaag bij een overstroming wordt ingezet, is vrijwel altijd van geweven polypropyleen, kortweg PP. Dat heeft een reden, en het heeft ook één belangrijke beperking die u moet kennen.
Waarom polypropyleen won van jute
Jute is een natuurvezel. Nat geworden begint hij te rotten, en een jutezak die een week in het water heeft gelegen, scheurt bij het optillen. Polypropyleen is kunststof: het neemt geen water op, het rot niet en het houdt zijn sterkte ook nadat de zak dagen nat is geweest. Een PP-zak van 40 × 60 cm draagt gevuld al gauw 15 tot 20 kilo zonder dat de naad het begeeft.
Daar komt bij dat PP goedkoop en licht is. Honderd lege zakken passen in een verhuisdoos en wegen samen nauwelijks meer dan een boodschappentas. Voor iemand die voorraad in huis wil hebben voor het geval dat, is dat het hele punt: u legt ze weg en vergeet ze tot u ze nodig hebt.
De beperking: zonlicht
Polypropyleen heeft één zwakke plek, en dat is uv-straling. Onbehandeld PP wordt in de volle zon broos. Na één zomer buiten kunt u met uw duim door het weefsel drukken, en de zak scheurt op het moment dat u hem wilt verplaatsen. Zandzakken die langer dan een paar weken buiten blijven liggen, hebben dus een uv-gestabiliseerde uitvoering nodig.
Praktisch: voor een acute situatie van enkele dagen maakt het niet uit. Legt u een dam aan die het hele seizoen blijft liggen, dek de zakken dan af met folie of kies bewust voor een uv-bestendige kwaliteit.
Geweven of niet-geweven
Geweven PP herkent u aan het ruitpatroon van de bandjes. Dat weefsel geeft de zak zijn treksterkte en laat tegelijk water langzaam door, waardoor een gevulde zak zich naar de ondergrond vormt en zich tegen zijn buren aandrukt. Dat vormen is precies wat u wilt bij het stapelen. Niet-geweven folie is waterdicht maar star, en stapelt daardoor slechter.
Hergebruik
Een PP-zandzak die schoon is gebleven, kunt u meerdere keren gebruiken. Leeg hem, spoel het zand eraf, laat hem volledig drogen en berg hem donker op. Zakken die in vervuild water hebben gelegen, met rioolwater, stookolie of chemisch afval, gooit u weg. Het zand daarin trouwens ook; dat mag niet zomaar de tuin in.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een polypropyleen zandzak mee?
Droog en donker bewaard jarenlang. In de volle zon kan onbehandeld PP al na één zomer broos worden; kies dan een uv-gestabiliseerde uitvoering.
Kan ik dezelfde zakken volgend jaar opnieuw gebruiken?
Ja, als ze schoon en heel zijn en volledig droog zijn opgeborgen. Zakken uit vervuild water hergebruikt u niet.
Is polypropyleen waterdicht?
Het weefsel laat water langzaam door. Dat is geen gebrek: een dam van zandzakken werkt doordat de zakken zich tegen elkaar vormen, niet doordat elke zak afzonderlijk waterdicht is.
Waarom zijn zandzakken meestal wit of zwart?
Wit is het onbehandelde basismateriaal. Zwart bevat roetpigment, en dat pigment houdt uv-straling tegen. Een zwarte zak is daardoor doorgaans beter bestand tegen zonlicht.
